Varikosel Nedir?
Varikosel
Varikosel, testisleri drene eden toplardamarların (venlerin) genişlemesi ve kıvrımlı hale gelmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. En sık ergenlik sonrası dönemde ve genç erişkin erkeklerde görülür
Varikosel genellikle sol testiste daha sık saptanır ve erkek infertilitesinin (erkek kısırlığının) en yaygın düzeltilebilir nedenlerinden biri olarak kabul edilir.
Varikosel Neden Oluşur?
Varikoselin temel nedeni, testis toplardamarlarındaki kapakçık sisteminin yetersiz çalışmasıdır. Bu durum, kanın testis çevresinde göllenmesine ve damarların genişlemesine yol açar.
Anatomik nedenlerle sol tarafta daha sık görülmesi tipiktir.
Varikoselin Testis Üzerindeki Etkileri
Varikoselde toplardamarların genişlemesi, testis çevresinde normalden daha yüksek bir ısı ortamı oluşmasına neden olabilir. Testislerin sperm üretimi için vücut ısısından daha serin bir ortama ihtiyaç duyduğu bilinmektedir.
Ayrıca venöz drenajın bozulması, metabolik atıkların ve bazı toksik maddelerin testis dokusundan yeterince uzaklaştırılamamasına yol açabilir. Bu mekanizmalar, zaman içinde sperm üretimi ve sperm kalitesi üzerinde olumsuz etkilere neden olabilir.
Varikosel Belirtileri Nelerdir?
Varikosel çoğu hastada belirgin bir şikâyete yol açmaz ve tesadüfen saptanabilir.
Şikâyeti olan hastalarda:
- Testiste veya kasık bölgesinde künt ağrı
- Uzun süre ayakta kalmakla artan rahatsızlık hissi
- Gün sonunda belirginleşen testis dolgunluğu
gibi yakınmalar görülebilir.
Varikosel Ne Zaman Önemlidir?
Her varikosel tedavi gerektirmez. Klinik olarak anlamlı varikosel, özellikle aşağıdaki durumlarda daha dikkatli değerlendirilmelidir:
- Sperm testinde (semen analizi) bozulma saptanması
- Çocuk sahibi olamama öyküsü
- Testis hacminde küçülme
- Varikosele bağlı ağrı şikâyeti
Varikosel Nasıl Değerlendirilir?
Varikosel tanısı çoğu zaman fizik muayene ile konur. Gerekli durumlarda skrotal Doppler ultrasonografi değerlendirmede yardımcıdır.
Skrotal Doppler incelemede, testis çevresindeki toplardamar çaplarının artması ve Valsalva manevrası ile geri akım (reflü) saptanması varikosel lehine bulgular olarak kabul edilir.
Varikosel saptanan hastalarda semen analizi ve gerektiğinde hormonal değerlendirme tedavi kararında yol göstericidir.
Varikosel Tedavisi Nasıl Planlanır?
Varikosel tedavisi, hastanın şikâyetlerine ve sperm parametrelerine göre planlanır.
- Şikâyeti ve sperm bozukluğu olmayan hastalarda takip yeterli olabilir.
- Klinik olarak anlamlı varikoseli olan ve infertilite saptanan hastalarda cerrahi tedavi değerlendirilebilir.
Varikosel cerrahisinin amacı, testis fonksiyonlarını korumak ve uygun hastalarda sperm kalitesini iyileştirmektir.
Varikosel Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Varikosel bazı hastalarda zamanla sperm üretimini ve testis fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir.
Ancak her varikoselin ilerleyici seyir göstereceği veya mutlaka infertiliteye yol açacağı söylenemez.
Sık Sorulan Sorular
• Varikosel her erkekte kısırlığa yol açar mı?
Hayır. Varikosel her erkekte infertiliteye neden olmaz.
• Varikosel ameliyatı sonrası sperm düzelir mi?
Uygun hastalarda sperm parametrelerinde iyileşme görülebilir.
• Varikosel ağrı yapar mı?
Bazı hastalarda özellikle gün sonunda artan künt ağrıya yol açabilir.
• Varikosel kendiliğinden geçer mi?
Hayır. Varikosel genellikle kendiliğinden düzelmez.
• Varikosel ameliyatı herkese yapılır mı?
Hayır. Tedavi kararı bireysel değerlendirme ile verilir.
Sonuç
Varikosel, erkek infertilitesi ile ilişkili olabilen ancak her hastada tedavi gerektirmeyen bir durumdur. Testis üzerindeki etkilerinin anlaşılması ve uygun hastaların seçilmesi, tedavi başarısı açısından önemlidir.
Bilgilendirme Notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi planı, hastanın bireysel değerlendirilmesi sonrası belirlenmelidir.